Ομάδα Εποπτείας Ψυχολόγων/Συμβούλων που παρέχουν Συμβουλευτική Γονέων

Η συμβουλευτική γονέων αποτελεί μια απαιτητική κλινική διαδικασία, καθώς ο ψυχολόγος/Σύμβουλος καλείται να κατανοήσει όχι μόνο το αίτημα των γονέων, αλλά και τις ανάγκες του παιδιού, το αναπτυξιακό του στάδιο, τη δυναμική της οικογένειας και το ευρύτερο κοινωνικό και σχολικό περιβάλλον.

Συχνά χρειάζεται να διαχειριστεί διαφορετικές ή και αντικρουόμενες προσδοκίες μεταξύ των γονέων, συναισθήματα ενοχής, θυμού και απογοήτευσης, πιεστικά αιτήματα για άμεσες λύσεις, δυσκολίες συνεργασίας, καθώς και σύνθετα ζητήματα που αφορούν τη δεοντολογία, τα όρια της παρέμβασης και την προστασία του παιδιού.

Η Ομάδα Κλινικής Εποπτείας Ψυχολόγων που παρέχουν Συμβουλευτική Γονέων δημιουργεί ένα σταθερό, ασφαλές και επιστημονικά προσανατολισμένο πλαίσιο, στο οποίο οι συμμετέχοντες μπορούν να παρουσιάζουν περιστατικά, να επεξεργάζονται κλινικά διλήμματα, να λαμβάνουν ανατροφοδότηση και να αναπτύσσουν σταδιακά μεγαλύτερη σαφήνεια, ευελιξία και επαγγελματική αυτοπεποίθηση.

Οι τεκμηριωμένες παρεμβάσεις προς γονείς και φροντιστές μπορούν να επικεντρώνονται στην ενίσχυση της σχέσης γονέα–παιδιού, στην ανάπτυξη γονεϊκών δεξιοτήτων και στην πρόληψη ή αντιμετώπιση συναισθηματικών και συμπεριφορικών δυσκολιών των παιδιών.

Σε ποιους απευθύνεται η ομάδα εποπτείας

Η ομάδα απευθύνεται σε:

• ψυχολόγους/συμβούλους που παρέχουν συμβουλευτική και υποστήριξη σε γονείς,
• ψυχολόγους/συμβούλους που εργάζονται θεραπευτικά με παιδιά και εφήβους και πραγματοποιούν παράλληλες συναντήσεις με τους γονείς,
• νέους επαγγελματίες που χρειάζονται υποστήριξη στη δομή και στη διαχείριση των συνεδριών συμβουλευτικής γονέων,
• έμπειρους ψυχολόγους/συμβούλους που επιθυμούν να εμβαθύνουν στην αντιμετώπιση σύνθετων οικογενειακών και γονεϊκών ζητημάτων,
• ψυχολόγους που εργάζονται ιδιωτικά, σε σχολεία, συμβουλευτικά κέντρα, δομές ψυχικής υγείας, κέντρα ειδικών θεραπειών, υπηρεσίες παιδικής προστασίας ή άλλες υπηρεσίες φροντίδας παιδιών και οικογενειών.

Η ομάδα μπορεί να υποστηρίξει ψυχολόγους/συμβούλους που εργάζονται με γονείς παιδιών προσχολικής και σχολικής ηλικίας.

Απαραίτητη προϋπόθεση είναι οι συμμετέχοντες να διαθέτουν την απαιτούμενη επαγγελματική ιδιότητα και να εργάζονται μέσα στα όρια της εκπαίδευσης, της εμπειρίας και του θεσμικού πλαισίου του επαγγέλματός τους.

Η ομάδα δεν αποτελεί εισαγωγικό πρόγραμμα εκμάθησης της συμβουλευτικής γονέων. Προϋποθέτει βασικές γνώσεις συμβουλευτικής, ψυχολογίας του παιδιού και του εφήβου, αναπτυξιακής ψυχολογίας ή συναφούς κλινικής πρακτικής.

Η διαδικασία της εποπτείας

Η ομάδα πραγματοποιεί τέσσερις διαδικτυακές συναντήσεις κάθε μήνα, σε σταθερή ημέρα και ώρα. Η σταθερότητα της συμμετοχής επιτρέπει την παρακολούθηση της εξέλιξης των περιστατικών και τη σταδιακή δημιουργία ενός κλίματος ασφάλειας, εμπιστοσύνης και ουσιαστικής συνεργασίας.

Στην ομάδα μπορούν να παρουσιάζονται περιστατικά που αφορούν, μεταξύ άλλων:

• δυσκολίες οριοθέτησης και διαχείρισης της συμπεριφοράς,
• συγκρούσεις και προβλήματα επικοινωνίας μεταξύ γονέων και παιδιών,
• έντονα συναισθηματικά ξεσπάσματα και δυσκολίες συναισθηματικής ρύθμισης,
• άγχος, φόβους, ανασφάλεια ή κοινωνικές δυσκολίες του παιδιού,
• προβλήματα σχολικής προσαρμογής και συνεργασίας με το σχολείο,
• δυσκολίες ύπνου, καθημερινών συνηθειών και χρήσης οθονών,
• σχέσεις μεταξύ αδελφών και διαχείριση της ζήλιας,
• μετάβαση στην εφηβεία και ανάγκη επαναπροσδιορισμού των ορίων,
• ΔΕΠ-Υ, αυτισμό και άλλες νευροαναπτυξιακές ιδιαιτερότητες,
• διαζύγιο, διάσταση, δυσκολίες γονεϊκότητας,
• πένθος, απώλεια, ασθένεια ή άλλες σημαντικές οικογενειακές αλλαγές,
• εξουθένωση, ενοχή, αμφιθυμία ή έντονο άγχος των γονέων,
• διαφορετικές γονεϊκές αντιλήψεις και συγκρούσεις μεταξύ των φροντιστών,
• δυσκολίες συνεργασίας του ψυχολόγου με τους γονείς ή άλλους εμπλεκόμενους επαγγελματίες.

Κάθε συνάντηση ενδέχεται να περιλαμβάνει:

• Σύντομη εισαγωγική σύνδεση
• Δομημένη παρουσίαση περιστατικού
• Κλινική διερεύνηση
• Βιωματική επεξεργασία
• Συγκεκριμένο πλάνο συνέχειας

Κατά τη δομημένη παρουσίαση εξετάζονται το αίτημα των γονέων, οι ανάγκες και το αναπτυξιακό στάδιο του παιδιού, η οικογενειακή σύνθεση, η σχέση μεταξύ των φροντιστών, οι παρεμβάσεις που έχουν ήδη πραγματοποιηθεί και τα σημεία στα οποία ο ψυχολόγος αντιμετωπίζει δυσκολία ή αβεβαιότητα.

Η κλινική διερεύνηση μπορεί να περιλαμβάνει:

• αποσαφήνιση του αρχικού αιτήματος,
• διαμόρφωση ρεαλιστικών και παρατηρήσιμων στόχων,
• κατανόηση των αλληλεπιδράσεων που συντηρούν τη δυσκολία,
• αξιολόγηση των αναπτυξιακών αναγκών του παιδιού,
• διαφοροποίηση μεταξύ γονεϊκής δυσκολίας και δυσκολίας που απαιτεί άμεση αξιολόγηση του παιδιού,
• διαχείριση των διαφορετικών προσδοκιών των γονέων,
• συνεργασία με χωρισμένους ή συγκρουόμενους γονείς,
• οργάνωση της επικοινωνίας με σχολεία και άλλους επαγγελματίες,
• διαχείριση θεμάτων δεοντολογίας, συναίνεσης, εχεμύθειας και προστασίας του παιδιού,
• αναγνώριση των προσωπικών αντιδράσεων του ψυχολόγου απέναντι στους γονείς ή στο οικογενειακό σύστημα.

Η βιωματική επεξεργασία μπορεί να περιλαμβάνει παιχνίδι ρόλων, προσομοίωση δύσκολων συνομιλιών, διαμόρφωση ερωτήσεων, εξάσκηση στην παροχή ανατροφοδότησης και σχεδιασμό συγκεκριμένων παρεμβάσεων για τις επόμενες συναντήσεις.

Η μοντελοποίηση, η εξάσκηση, η ανατροφοδότηση και η προσαρμογή των παρεμβάσεων στις ιδιαίτερες ανάγκες κάθε οικογένειας αποτελούν βασικά στοιχεία τεκμηριωμένων προγραμμάτων γονεϊκής υποστήριξης.

Πώς μπορεί να ωφεληθεί ο συμμετέχων

Μέσα από τη συστηματική συμμετοχή στην ομάδα, ο ψυχολόγος/σύμβουλος έχει τη δυνατότητα:

Να ενισχύσει την κλινική του σκέψη
Να κατανοεί το γονεϊκό αίτημα μέσα στο αναπτυξιακό, οικογενειακό και κοινωνικό πλαίσιο στο οποίο εμφανίζεται και να αποφεύγει απλουστευτικές ή μονοδιάστατες ερμηνείες.

Να οργανώνει αποτελεσματικότερα τη συμβουλευτική διαδικασία
Να αποσαφηνίζει το αίτημα, να θέτει συγκεκριμένους στόχους, να διαμορφώνει ένα συνεκτικό πλάνο παρέμβασης και να παρακολουθεί την εξέλιξη της συνεργασίας.

Να συνδέει τη θεωρία με την πράξη
Να μετατρέπει τις γνώσεις σχετικά με την ανάπτυξη του παιδιού, τη γονεϊκή λειτουργία και τις οικογενειακές σχέσεις σε πρακτικές, εξατομικευμένες παρεμβάσεις.

Να επικοινωνεί χωρίς να ενοχοποιεί τους γονείς
Να αντιμετωπίζει τις γονεϊκές δυσκολίες με ενσυναίσθηση και σεβασμό, χωρίς να ενισχύει το αίσθημα αποτυχίας, ντροπής ή στιγματισμού. Η μη επικριτική παρουσίαση του σκοπού της παρέμβασης θεωρείται σημαντική για τη συνεργασία με τους γονείς.

Να διαχειρίζεται αποτελεσματικότερα τις αντιστάσεις και τις συγκρούσεις
Να επεξεργάζεται περιπτώσεις στις οποίες οι γονείς διαφωνούν μεταξύ τους, δυσκολεύονται να εφαρμόσουν τις προτάσεις, ζητούν άμεσες λύσεις ή μεταφέρουν στον ψυχολόγο τη μεταξύ τους σύγκρουση.

Να αναπτύξει εφαρμοσμένες δεξιότητες
Μέσα από το παιχνίδι ρόλων, τη μοντελοποίηση και την ανατροφοδότηση, να εξασκείται σε δύσκολες συνομιλίες και να εμπλουτίζει το ρεπερτόριο των παρεμβάσεών του.

Να διακρίνει τα όρια της συμβουλευτικής γονέων
Να αναγνωρίζει πότε χρειάζεται άμεση αξιολόγηση ή θεραπευτική υποστήριξη του παιδιού, ατομική θεραπεία ενός γονέα, θεραπεία ζεύγους, οικογενειακή θεραπεία ή παραπομπή σε άλλον ειδικό.

Να διαχειρίζεται με μεγαλύτερη σαφήνεια δεοντολογικά ζητήματα
Να αποσαφηνίζει ποιος αποτελεί τον άμεσο λήπτη της υπηρεσίας, ποια είναι τα όρια της εχεμύθειας και με ποιον τρόπο μπορεί να πραγματοποιείται η συνεργασία με το παιδί, τους γονείς, το σχολείο και άλλους επαγγελματίες.

Να αυξήσει την επαγγελματική του επίγνωση
Να αναγνωρίζει προσωπικές αντιδράσεις, προκαταλήψεις, ταυτίσεις ή συναισθήματα που μπορεί να επηρεάζουν την κατανόηση της οικογένειας και τη στάση του απέναντι στους γονείς.

Να μειώσει το αίσθημα επαγγελματικής απομόνωσης
Να μοιράζεται προβληματισμούς με συναδέλφους και να μαθαίνει όχι μόνο μέσα από τα δικά του περιστατικά, αλλά και μέσα από τις εμπειρίες και τις διαφορετικές οπτικές των υπόλοιπων μελών.

Να ενισχύσει την αυτοπεποίθησή του χωρίς να χάνει την κριτική του σκέψη
Στόχος της εποπτείας δεν είναι η παροχή έτοιμων συνταγών, αλλά η ανάπτυξη της ικανότητας του ψυχολόγου να αξιολογεί σύνθετες πληροφορίες και να λαμβάνει υπεύθυνες, τεκμηριωμένες κλινικές αποφάσεις.

Η ομαδική εποπτεία μπορεί να υποστηρίζει την ανάπτυξη δεξιοτήτων, τον επαγγελματικό αναστοχασμό και τη λήψη και παροχή ανατροφοδότησης, απαιτεί όμως ταυτόχρονα προσεκτική διαχείριση της δυναμικής και των σχέσεων μεταξύ των μελών.

Το πλαίσιο λειτουργίας της ομάδας

Για την προστασία των ψυχολόγων, των γονέων και των παιδιών, η λειτουργία της ομάδας βασίζεται σε συγκεκριμένες αρχές:

Εχεμύθεια
Όσα συζητούνται στην ομάδα παραμένουν αυστηρά εμπιστευτικά. Δεν επιτρέπεται η μεταφορά πληροφοριών, υλικού ή στοιχείων περιστατικών εκτός του εποπτικού πλαισίου.

Ανωνυμοποίηση
Οι παρουσιάσεις περιστατικών πραγματοποιούνται χωρίς ονόματα ή άλλα αναγνωριστικά στοιχεία. Η ανωνυμοποίηση αφορά το παιδί, τους γονείς, τα αδέλφια, το σχολείο, τους εκπαιδευτικούς και κάθε άλλο εμπλεκόμενο πρόσωπο ή φορέα. Ο συμμετέχων οφείλει να παραλείπει ή να μεταβάλλει πληροφορίες που δεν είναι κλινικά απαραίτητες και θα μπορούσαν να οδηγήσουν στην αναγνώριση της οικογένειας.

Προστασία προσωπικών δεδομένων
Η κοινοποίηση εγγράφων, αξιολογήσεων, μηνυμάτων, ηχογραφήσεων ή βιντεοσκοπήσεων επιτρέπεται μόνο όταν πληρούνται οι προϋποθέσεις ενημερωμένης συναίνεσης, επαγγελματικής δεοντολογίας και ασφαλούς διαχείρισης των δεδομένων.

Προστασία του παιδιού και διαχείριση κινδύνου
Η εχεμύθεια δεν είναι απόλυτη όταν προκύπτουν σοβαρές ενδείξεις κινδύνου, κακοποίησης, παραμέλησης ή άλλης κατάστασης που μπορεί να απαιτεί ενέργειες για την προστασία ανηλίκου. Τα όρια της εχεμύθειας και οι υποχρεώσεις του επαγγελματία χρειάζεται να αποσαφηνίζονται από την αρχή της συνεργασίας.

Σεβασμός και συνεργασία
Η ανατροφοδότηση παρέχεται με σαφήνεια, σεβασμό και προσανατολισμό στη μάθηση. Η ομάδα δεν λειτουργεί αξιολογικά ή ανταγωνιστικά, αλλά ως συνεργατικό πλαίσιο επαγγελματικής ανάπτυξης. Η επεξεργασία των περιστατικών πραγματοποιείται χωρίς ενοχοποίηση των γονέων και με σεβασμό στις πολιτισμικές, κοινωνικές και οικογενειακές διαφοροποιήσεις.

Συνέπεια στη συμμετοχή
Η σταθερή παρουσία είναι σημαντική για τη συνοχή, την εμπιστοσύνη και τη συνέχεια της εποπτικής εργασίας. Οι συμμετέχοντες καλούνται να τηρούν τους συμφωνημένους όρους λειτουργίας.

Προσωπική κλινική ευθύνη
Ο επόπτης προσφέρει ανατροφοδότηση, εναλλακτικές οπτικές και επιστημονική καθοδήγηση. Την τελική ευθύνη για την αξιολόγηση, τις αποφάσεις και τις παρεχόμενες υπηρεσίες διατηρεί ο ψυχολόγος που έχει αναλάβει το περιστατικό.

Όταν μια περίπτωση υπερβαίνει την εκπαίδευση ή την επαγγελματική επάρκεια του συμμετέχοντα, μπορεί να συζητηθεί η ανάγκη πρόσθετης αξιολόγησης, εξειδικευμένης υποστήριξης, ατομικής εποπτείας ή παραπομπής.

Τι δεν αποτελεί η ομάδα εποπτείας

Η ομάδα εποπτείας:

• δεν υποκαθιστά την όποιαεκπαίδευση στη συμβουλευτική γονέων,
• δεν αποτελεί προσωπική ψυχοθεραπεία,
• δεν αποτελεί ομάδα συμβουλευτικής ή υποστήριξης γονέων,
• δεν αποτελεί χώρο άμεσης παροχής υπηρεσιών προς γονείς, παιδιά ή οικογένειες,
• δεν μεταβιβάζει την κλινική ευθύνη από τον ψυχολόγο στον επόπτη ή στην ομάδα,
• δεν παρέχει επαγγελματικά δικαιώματα, πιστοποίηση ή αναγνώριση από κάποιον φορέα,
• δεν υποκαθιστά την εξειδικευμένη ατομική εποπτεία, όταν αυτή απαιτείται λόγω του περιστατικού ή του επιπέδου εμπειρίας του επαγγελματία,
• δεν αποτελεί υπηρεσία οικογενειακής διαμεσολάβησης, νομικής συμβουλευτικής ή πραγματογνωμοσύνης για θέματα επιμέλειας και επικοινωνίας,
• δεν υποκαθιστά την άμεση αξιολόγηση ή θεραπευτική υποστήριξη του παιδιού, όταν αυτή κρίνεται απαραίτητη.

Σημαντικές διαδικαστικές πληροφορίες

• Οι συναντήσεις ΔΕΝ βιντεοσκοπούνται, στο πλαίσιο της πρόσθετης διασφάλισης των προσωπικών δεδομένων, της εχεμύθειας και της ανωνυμοποίησης.
• Οι κάμερες των συμμετεχόντων οφείλουν να παραμένουν ανοικτές σε όλη τη διάρκεια των συναντήσεων, πλην έκτακτων ολιγόλεπτων περιπτώσεων.
• Η προσέλευση σε κάθε συνάντηση οφείλει να γίνεται έγκαιρα. Το μέγιστο επιτρεπτό όριο καθυστέρησης είναι τα 15 λεπτά. Δεν θα γίνονται δεκτοί στη συνάντηση συμμετέχοντες που έχουν καθυστερήσει πέραν του συγκεκριμένου χρονικού ορίου.

Συνοπτικές πληροφορίες ομάδας εποπτείας

Μορφή: Διαδικτυακή ομαδική κλινική εποπτεία
Συχνότητα: Τέσσερις συναντήσεις τον μήνα
Ημερομηνία έναρξης: [θα ανακοινωθεί τις επόμενες ημέρες]
Ημέρα και ώρα: [θα ανακοινωθεί τις επόμενες ημέρες]
Διάρκεια συνάντησης: 2 ώρες
Αριθμός συμμετεχόντων: 8–20
Επόπτης/Επόπτρια: [θα ανακοινωθεί τις επόμενες ημέρες]
Βεβαίωση συμμετοχής: Παρέχεται βεβαίωση συμμετοχής

Για όσους έχουν ήδη εγγραφεί στην ομάδα εποπτείας

Για όσους έχουν ήδη εγγραφεί, στη δεξιά πλευρά της παρούσας σελίδας εμφανίζεται ένα νέο πεδίο, σε κόκκινο φόντο, με τίτλο «ΕΙΣΟΔΟΣ ΣΤΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ».

Εάν δεν βλέπετε την ένδειξη «ΕΙΣΟΔΟΣ ΣΤΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ», αλλά εμφανίζεται διαφορετικό κείμενο, αυτό σημαίνει ότι δεν έχετε συνδεθεί στον λογαριασμό σας στο PSYVERSITY.

Μεταβείτε στο συγκεκριμένο πεδίο για να δείτε τον σύνδεσμο διεξαγωγής της εκάστοτε συνάντησης, ο οποίος ενδέχεται να αλλάζει ανά τακτά χρονικά διαστήματα.

Στην ίδια ενότητα θα μπορείτε να βρείτε τυχόν πρόσθετο υλικό ή σημειώσεις που θα αναρτώνται κατά τη διάρκεια του προγράμματος, καθώς και να κατεβάσετε τη βεβαίωση συμμετοχής, η οποία θα εμφανιστεί πριν από την ολοκλήρωση του συνόλου των συναντήσεων.