Ομάδα Εποπτείας Ψυχολόγων & Συμβούλων Ψυχ.Υγείας που δουλεύουν με παιδιά

Η ψυχολογική υποστήριξη και η θεραπευτική εργασία με παιδιά αποτελούν μια ιδιαίτερα απαιτητική κλινική διαδικασία. Ο επαγγελματίας καλείται να κατανοήσει τον εσωτερικό κόσμο του παιδιού, λαμβάνοντας παράλληλα υπόψη το αναπτυξιακό του στάδιο, το οικογενειακό και σχολικό περιβάλλον, τις σχέσεις με τους σημαντικούς άλλους και τις ιδιαίτερες συνθήκες μέσα στις οποίες εμφανίζονται οι δυσκολίες του.

Σε αντίθεση με την εργασία με ενήλικες, το αίτημα για υποστήριξη συνήθως διατυπώνεται από τους γονείς, το σχολείο ή κάποιον άλλο επαγγελματία και όχι πάντοτε από το ίδιο το παιδί. Ο ψυχολόγος ή ο σύμβουλος ψυχικής υγείας χρειάζεται επομένως να διερευνήσει ποιος ζητά βοήθεια, πώς αντιλαμβάνεται το παιδί τη δυσκολία και με ποιον τρόπο μπορεί να δημιουργηθεί μια θεραπευτική σχέση που θα σέβεται τη φωνή, τον ρυθμό και τις ανάγκες του.

Η εργασία με παιδιά απαιτεί αναπτυξιακά κατάλληλη επικοινωνία, ευελιξία, δημιουργικά και βιωματικά μέσα, καθώς και την ενεργό συμμετοχή του παιδιού στις αποφάσεις που το αφορούν, ανάλογα με την ηλικία, την ωριμότητα και το επίπεδο κατανόησής του. Οι διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες υπογραμμίζουν τη σημασία της παιδοκεντρικής προσέγγισης και της προσαρμογής της επικοινωνίας στο αναπτυξιακό στάδιο κάθε παιδιού.

Παράλληλα, ο επαγγελματίας καλείται να συνεργάζεται με τους γονείς ή τους φροντιστές, να επικοινωνεί ενδεχομένως με το σχολείο και άλλους ειδικούς, να διαχειρίζεται ζητήματα εχεμύθειας και συναίνεσης και να αναγνωρίζει έγκαιρα καταστάσεις στις οποίες μπορεί να τίθεται ζήτημα ασφάλειας ή προστασίας του παιδιού.

Η Ομάδα Κλινικής Εποπτείας Ψυχολόγων και Συμβούλων Ψυχικής Υγείας που εργάζονται με Παιδιά δημιουργεί ένα σταθερό, ασφαλές και επιστημονικά προσανατολισμένο πλαίσιο, μέσα στο οποίο οι συμμετέχοντες μπορούν να παρουσιάζουν περιστατικά, να επεξεργάζονται κλινικά διλήμματα, να λαμβάνουν ανατροφοδότηση και να αναπτύσσουν σταδιακά μεγαλύτερη σαφήνεια, ευελιξία και επαγγελματική αυτοπεποίθηση.

Η κλινική εποπτεία υποστηρίζει τη συνεχιζόμενη επαγγελματική ανάπτυξη και συμβάλλει στη διατήρηση υπεύθυνης, αναστοχαστικής και ποιοτικής πρακτικής.

Σε ποιους απευθύνεται η ομάδα εποπτείας

Η ομάδα απευθύνεται σε:

• ψυχολόγους που παρέχουν ψυχολογική υποστήριξη, συμβουλευτική ή ψυχοθεραπεία σε παιδιά,
• συμβούλους ψυχικής υγείας που διαθέτουν κατάλληλη εκπαίδευση για την εργασία με παιδιά,
• ψυχολόγους και συμβούλους που βρίσκονται στα πρώτα στάδια της επαγγελματικής τους πορείας και χρειάζονται υποστήριξη στην οργάνωση και στη διαχείριση των παιδικών περιστατικών,
• πιο έμπειρους επαγγελματίες που επιθυμούν να εμβαθύνουν στην αντιμετώπιση σύνθετων κλινικών και οικογενειακών ζητημάτων,
• επαγγελματίες που εργάζονται ιδιωτικά ή σε σχολεία, δομές ψυχικής υγείας, συμβουλευτικά κέντρα, κέντρα ειδικών θεραπειών, κοινωνικές υπηρεσίες, μη κυβερνητικές οργανώσεις ή άλλους φορείς φροντίδας παιδιών και οικογενειών,
• επαγγελματίες που συνεργάζονται με διεπιστημονικές ομάδες και χρειάζονται υποστήριξη στη διαχείριση της επικοινωνίας με γονείς, εκπαιδευτικούς και άλλους ειδικούς.

Η ομάδα μπορεί να υποστηρίξει επαγγελματίες που εργάζονται με παιδιά προσχολικής και σχολικής ηλικίας, ανάλογα με την εκπαίδευση, την επαγγελματική αρμοδιότητα και το πεδίο πρακτικής του κάθε συμμετέχοντα.

Απαραίτητη προϋπόθεση είναι οι συμμετέχοντες να διαθέτουν την απαιτούμενη επαγγελματική ιδιότητα και κατάλληλη εκπαίδευση για το είδος των υπηρεσιών που παρέχουν. Κάθε συμμετέχων οφείλει να εργάζεται μέσα στα όρια των γνώσεων, των δεξιοτήτων, της εμπειρίας και της επαγγελματικής του αρμοδιότητας.

Η εργασία με παιδιά αποτελεί διακριτό πεδίο πρακτικής και προϋποθέτει ειδικές γνώσεις και δεξιότητες, μεταξύ άλλων στην αναπτυξιακή ψυχολογία, στην επικοινωνία με παιδιά, στη συνεργασία με γονείς και στην κατανόηση των ιδιαίτερων ζητημάτων εχεμύθειας και προστασίας ανηλίκου. Διεθνή πλαίσια επαγγελματικών δεξιοτήτων αναγνωρίζουν συγκεκριμένες απαιτήσεις επάρκειας για τη συμβουλευτική εργασία με παιδιά και νέους.

Η ομάδα δεν αποτελεί εισαγωγικό πρόγραμμα εκμάθησης της συμβουλευτικής ή της ψυχοθεραπείας παιδιών. Προϋποθέτει βασικές γνώσεις αναπτυξιακής ψυχολογίας, ψυχοπαθολογίας του παιδιού, συμβουλευτικής ή ψυχοθεραπευτικής πρακτικής και δεοντολογίας.

Η διαδικασία της εποπτείας

Η ομάδα πραγματοποιεί τέσσερις διαδικτυακές συναντήσεις κάθε μήνα, σε σταθερή ημέρα και ώρα.

Η σταθερότητα της συμμετοχής επιτρέπει την παρακολούθηση της εξέλιξης των περιστατικών και τη σταδιακή δημιουργία ενός κλίματος ασφάλειας, εμπιστοσύνης και ουσιαστικής συνεργασίας.

Στην ομάδα μπορούν να παρουσιάζονται περιστατικά που αφορούν, μεταξύ άλλων:

• άγχος, φόβους και φοβίες,
• άγχος αποχωρισμού,
• δυσκολίες προσαρμογής στο σχολείο,
• συναισθηματικές δυσκολίες και έντονα ξεσπάσματα,
• δυσκολίες αναγνώρισης και ρύθμισης των συναισθημάτων,
• χαμηλή αυτοεκτίμηση και ανασφάλεια,
• κοινωνικές δυσκολίες και προβλήματα στις σχέσεις με συνομηλίκους,
• επιθετική, αντιδραστική ή έντονα αντιθετική συμπεριφορά,
• δυσκολίες οριοθέτησης και τήρησης κανόνων,
• σχολικό εκφοβισμό ή κοινωνικό αποκλεισμό,
• πένθος, απώλεια, ασθένεια ή σημαντικές αλλαγές στη ζωή του παιδιού,
• διαζύγιο ή διάσταση των γονέων,
• αλλαγές στην οικογενειακή σύνθεση,
• τραυματικές εμπειρίες,
• ψυχοσωματικές εκδηλώσεις,
• δυσκολίες ύπνου και καθημερινών συνηθειών,
• δυσκολίες που σχετίζονται με τη χρήση οθονών και του διαδικτύου,
• ΔΕΠ-Υ, αυτισμό και άλλες νευροαναπτυξιακές ιδιαιτερότητες,
• δυσκολίες μάθησης ή σχολικής επίδοσης που επηρεάζουν τη συναισθηματική κατάσταση του παιδιού,
• δυσκολίες επικοινωνίας ή συνεργασίας με τους γονείς,
• δυσκολίες συνεργασίας με το σχολείο ή με άλλους επαγγελματίες,
• θεραπευτικές διαδικασίες που παρουσιάζουν στασιμότητα ή πρόωρη διακοπή,
• παιδιά που δυσκολεύονται να εμπλακούν στη θεραπευτική διαδικασία ή να εκφράσουν λεκτικά όσα βιώνουν.

Οι θεματικές εξετάζονται πάντοτε μέσα στα όρια της εκπαίδευσης και της εξειδίκευσης του επόπτη και των συμμετεχόντων.

Κάθε συνάντηση περιλαμβάνει συνήθως:

• Σύντομη εισαγωγική σύνδεση
• Δομημένη παρουσίαση περιστατικού
• Κλινική διερεύνηση
• Βιωματική επεξεργασία
• Συγκεκριμένο πλάνο συνέχειας

Σύντομη εισαγωγική σύνδεση

Οι συμμετέχοντες αναφέρουν συνοπτικά τα περιστατικά, τα ερωτήματα ή τις δυσκολίες που επιθυμούν να συζητηθούν και καθορίζεται η προτεραιότητα της συνάντησης.

Δομημένη παρουσίαση περιστατικού

Κατά την παρουσίαση μπορούν να εξετάζονται:

• η ηλικία και το αναπτυξιακό στάδιο του παιδιού,
• το αρχικό αίτημα και το πρόσωπο που πραγματοποίησε την παραπομπή,
• ο τρόπος με τον οποίο αντιλαμβάνεται το ίδιο το παιδί τη δυσκολία,
• το οικογενειακό, κοινωνικό και σχολικό πλαίσιο,
• τα σημαντικά γεγονότα της αναπτυξιακής και οικογενειακής ιστορίας,
• οι σχέσεις του παιδιού με τους γονείς, τα αδέλφια και τους συνομηλίκους,
• οι δυνατότητες, τα ενδιαφέροντα και οι προστατευτικοί παράγοντες του παιδιού,
• οι δυσκολίες που έχουν παρατηρηθεί σε διαφορετικά περιβάλλοντα,
• οι αξιολογήσεις ή οι παρεμβάσεις που έχουν ήδη πραγματοποιηθεί,
• οι θεραπευτικοί στόχοι,
• η πορεία της συνεργασίας με το παιδί και τους γονείς,
• οι δυσκολίες, τα διλήμματα ή τα σημεία στασιμότητας που αντιμετωπίζει ο επαγγελματίας.

Η παρουσίαση πραγματοποιείται χωρίς ονόματα ή άλλα στοιχεία που μπορούν να οδηγήσουν στην ταυτοποίηση του παιδιού, της οικογένειας, του σχολείου ή άλλων εμπλεκόμενων προσώπων.

Κλινική διερεύνηση

Μέσα από συνεργατική συζήτηση και στοχευμένες ερωτήσεις μπορούν να εξετάζονται:

• η αποσαφήνιση του αρχικού αιτήματος,
• η αναπτυξιακή κατανόηση της συμπεριφοράς και των συναισθημάτων του παιδιού,
• η διαφοροποίηση μεταξύ αναμενόμενων αναπτυξιακών εκδηλώσεων και δυσκολιών που χρειάζονται περαιτέρω αξιολόγηση,
• η κατανόηση των παραγόντων που προκαλούν ή συντηρούν τη δυσκολία,
• η διαμόρφωση μιας ολοκληρωμένης κλινικής κατανόησης του περιστατικού,
• η επιλογή αναπτυξιακά κατάλληλων στόχων και παρεμβάσεων,
• η θεραπευτική σχέση και η δημιουργία αισθήματος ασφάλειας,
• η προσαρμογή της επικοινωνίας στην ηλικία και στις δυνατότητες του παιδιού,
• η χρήση παιχνιδιού, ζωγραφικής, ιστοριών, συμβολικών και άλλων δημιουργικών μέσων,
• η συνεργασία με τους γονείς χωρίς να παραβιάζεται αδικαιολόγητα η ιδιωτικότητα του παιδιού,
• η επικοινωνία με το σχολείο και άλλους επαγγελματίες,
• η αναγνώριση πιθανών νευροαναπτυξιακών, μαθησιακών ή επικοινωνιακών αναγκών,
• η διαχείριση θεμάτων πολιτισμικής, κοινωνικής και οικογενειακής διαφορετικότητας,
• η αξιολόγηση κινδύνου και η προστασία του παιδιού,
• οι προσωπικές και συναισθηματικές αντιδράσεις του επαγγελματία απέναντι στο παιδί, στους γονείς ή στο οικογενειακό σύστημα,
• η ανάγκη παραπομπής ή συνεργασίας με άλλον ειδικό.

Η υποστήριξη ενός παιδιού χρειάζεται να λαμβάνει υπόψη τις ατομικές και αναπτυξιακές ανάγκες του, πιθανή νευροδιαφορετικότητα, τις επικοινωνιακές του δυνατότητες και το οικογενειακό και κοινωνικό του πλαίσιο.

Βιωματική επεξεργασία

Όταν κρίνεται χρήσιμο, η εποπτεία μπορεί να περιλαμβάνει:

• παιχνίδι ρόλων,
• προσομοίωση δύσκολων στιγμών μιας συνεδρίας,
• εξάσκηση στην επικοινωνία με παιδιά διαφορετικών ηλικιών,
• μοντελοποίηση θεραπευτικών παρεμβάσεων,
• επεξεργασία θεραπευτικών ιστοριών ή δραστηριοτήτων,
• σχεδιασμό παιχνιδιών και δημιουργικών μέσων έκφρασης,
• προετοιμασία συναντήσεων ανατροφοδότησης με τους γονείς,
• προσομοίωση επικοινωνίας με εκπαιδευτικούς ή άλλους επαγγελματίες,
• επεξεργασία δύσκολων ερωτημάτων σχετικά με την εχεμύθεια και τα όρια,
• συζήτηση κατάλληλα ανωνυμοποιημένου κλινικού υλικού.

Η ζωγραφική, τα βιβλία, το παιχνίδι και άλλες δραστηριότητες μπορούν να αξιοποιούνται ως αναπτυξιακά κατάλληλοι τρόποι επικοινωνίας, ιδιαίτερα όταν το παιδί δυσκολεύεται να εκφράσει λεκτικά τις εμπειρίες του.

Συγκεκριμένο πλάνο συνέχειας

Η επεξεργασία ολοκληρώνεται με σαφή κλινικά συμπεράσματα και ένα εφαρμόσιμο σχέδιο για τις επόμενες συναντήσεις.

Το πλάνο μπορεί να περιλαμβάνει:

• επαναδιατύπωση των θεραπευτικών στόχων,
• συγκεκριμένες παρεμβάσεις με το παιδί,
• προσαρμογή της θεραπευτικής επικοινωνίας,
• συνάντηση με τους γονείς,
• συνεργασία με το σχολείο ή άλλον επαγγελματία,
• πρόσθετη αξιολόγηση,
• αναζήτηση εξειδικευμένης υποστήριξης,
• παραπομπή σε κατάλληλη υπηρεσία ή ειδικό.

Στις επόμενες εποπτικές συναντήσεις μπορεί να γίνεται σύντομη επανεξέταση της πορείας του περιστατικού και των παρεμβάσεων που εφαρμόστηκαν.

Πώς μπορεί να ωφεληθεί ο συμμετέχων

Μέσα από τη συστηματική συμμετοχή στην ομάδα, ο επαγγελματίας έχει τη δυνατότητα:

Να ενισχύσει την αναπτυξιακή και κλινική του σκέψη
Να κατανοεί τη συμπεριφορά, τα συναισθήματα και τις δυσκολίες του παιδιού σε συνάρτηση με την ηλικία, το αναπτυξιακό στάδιο, το οικογενειακό περιβάλλον και τις συνθήκες της ζωής του.

Να οργανώνει αποτελεσματικότερα τη θεραπευτική διαδικασία
Να αποσαφηνίζει το αίτημα, να διαμορφώνει κατάλληλους θεραπευτικούς στόχους και να σχεδιάζει ένα συνεκτικό και εξατομικευμένο πλάνο παρέμβασης.

Να διαφοροποιεί τις αναπτυξιακές δυσκολίες από τις κλινικά σημαντικές ενδείξεις
Να διερευνά κατά πόσο μια συμπεριφορά αντιστοιχεί στο αναπτυξιακό στάδιο του παιδιού ή αποτελεί ένδειξη μιας δυσκολίας που χρειάζεται πληρέστερη αξιολόγηση ή εξειδικευμένη παρέμβαση.

Να ενισχύσει τη θεραπευτική του επικοινωνία με τα παιδιά
Να προσαρμόζει τη γλώσσα, τις ερωτήσεις, τον ρυθμό και τα μέσα επικοινωνίας στην ηλικία, στην προσωπικότητα και στις δυνατότητες κάθε παιδιού.

Να αξιοποιεί δημιουργικά και βιωματικά μέσα
Να χρησιμοποιεί με μεγαλύτερη σαφήνεια και σκοπιμότητα το παιχνίδι, τη ζωγραφική, τις ιστορίες, τις μεταφορές και άλλες δραστηριότητες ως μέσα έκφρασης και θεραπευτικής επεξεργασίας.

Να ενισχύσει τη θεραπευτική σχέση
Να αναγνωρίζει πότε ένα παιδί αισθάνεται ανασφάλεια, πίεση ή δυσπιστία και να επεξεργάζεται δυσκολίες εμπλοκής, αποφυγής ή αντίστασης στη θεραπευτική διαδικασία.

Να υποστηρίζει τη φωνή και τη συμμετοχή του παιδιού
Να διασφαλίζει ότι το παιδί δεν αντιμετωπίζεται μόνο ως αντικείμενο ανησυχίας των ενηλίκων, αλλά ως ενεργός συμμετέχων στις αποφάσεις που το αφορούν, ανάλογα με την ηλικία και την ωριμότητά του.

Να συνεργάζεται αποτελεσματικότερα με τους γονείς
Να ενημερώνει και να εμπλέκει τους γονείς με τρόπο που υποστηρίζει τη θεραπευτική πορεία, χωρίς να ακυρώνει τη σχέση εμπιστοσύνης που έχει δημιουργηθεί με το παιδί.

Να διαχειρίζεται τα όρια της εχεμύθειας
Να αποσαφηνίζει από την αρχή ποια στοιχεία μπορούν να κοινοποιούνται στους γονείς, ποια παραμένουν εμπιστευτικά και σε ποιες περιπτώσεις μπορεί να απαιτείται αποκάλυψη πληροφοριών για την προστασία του παιδιού.

Να βελτιώσει τη συνεργασία με σχολεία και άλλους επαγγελματίες
Να επικοινωνεί με σαφήνεια, να διακρίνει ποια πληροφορία είναι απαραίτητο να κοινοποιηθεί και να διατηρεί τον ρόλο και τα όρια της θεραπευτικής σχέσης.

Να αναγνωρίζει έγκαιρα καταστάσεις κινδύνου
Να επεξεργάζεται ενδείξεις πιθανής κακοποίησης, παραμέλησης, αυτοκαταστροφικής συμπεριφοράς ή άλλου σοβαρού κινδύνου και να οργανώνει υπεύθυνα τις επόμενες ενέργειες σύμφωνα με το επαγγελματικό και θεσμικό του πλαίσιο.

Να διακρίνει τα όρια της δικής του επαγγελματικής αρμοδιότητας
Να αναγνωρίζει πότε χρειάζεται πρόσθετη αξιολόγηση, παιδοψυχιατρική εκτίμηση, νευροαναπτυξιακή διερεύνηση, οικογενειακή παρέμβαση, συνεργασία με υπηρεσίες προστασίας ή παραπομπή σε άλλον ειδικό.

Να αυξήσει την επαγγελματική του επίγνωση
Να αναγνωρίζει προσωπικές αντιδράσεις, ταυτίσεις, προσδοκίες ή συναισθήματα που μπορεί να επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο κατανοεί και αντιμετωπίζει το παιδί ή τους γονείς του.

Να αντιμετωπίζει αποτελεσματικότερα τα θεραπευτικά αδιέξοδα
Να επανεξετάζει τις αρχικές υποθέσεις, να αναγνωρίζει τι μπορεί να εμποδίζει την πρόοδο και να σχεδιάζει εναλλακτικές θεραπευτικές στρατηγικές.

Να μειώσει το αίσθημα επαγγελματικής απομόνωσης
Να μοιράζεται προβληματισμούς με συναδέλφους που αντιμετωπίζουν αντίστοιχες προκλήσεις και να εντάσσεται σε ένα πλαίσιο επαγγελματικής μάθησης και αλληλοϋποστήριξης.

Να μαθαίνει μέσα από περισσότερα περιστατικά
Η ομαδική εποπτεία προσφέρει τη δυνατότητα μάθησης όχι μόνο μέσα από την επεξεργασία του προσωπικού κλινικού υλικού, αλλά και μέσα από τα περιστατικά, τις εμπειρίες και τις διαφορετικές οπτικές των υπόλοιπων μελών.

Να ενισχύσει την αυτοπεποίθησή του χωρίς να χάνει την κριτική του σκέψη
Στόχος της εποπτείας δεν είναι η παροχή έτοιμων συνταγών, αλλά η ανάπτυξη της ικανότητας του επαγγελματία να συνδυάζει τις διαθέσιμες πληροφορίες, να διατυπώνει κλινικές υποθέσεις και να λαμβάνει υπεύθυνες και τεκμηριωμένες αποφάσεις.

Το πλαίσιο λειτουργίας της ομάδας

Για την προστασία των παιδιών, των οικογενειών και των συμμετεχόντων, η λειτουργία της ομάδας βασίζεται σε συγκεκριμένες αρχές:

Εχεμύθεια
Όσα συζητούνται στην ομάδα παραμένουν αυστηρά εμπιστευτικά. Δεν επιτρέπεται η μεταφορά πληροφοριών, υλικού ή στοιχείων περιστατικών εκτός του εποπτικού πλαισίου. Οι συμμετέχοντες δεσμεύονται να προστατεύουν την ιδιωτικότητα του παιδιού, των γονέων, των αδελφών, των εκπαιδευτικών και κάθε άλλου εμπλεκόμενου προσώπου.

Ανωνυμοποίηση
Οι παρουσιάσεις περιστατικών πραγματοποιούνται χωρίς ονόματα ή άλλα αναγνωριστικά στοιχεία.

Η ανωνυμοποίηση αφορά:

• το παιδί,
• τους γονείς και τους φροντιστές,
• τα αδέλφια,
• το σχολείο και τους εκπαιδευτικούς,
• τους επαγγελματίες που εμπλέκονται,
• οποιοδήποτε άλλο πρόσωπο ή φορέα μπορεί να οδηγήσει στην αναγνώριση του περιστατικού.

Ο συμμετέχων οφείλει να παραλείπει ή να μεταβάλλει πληροφορίες που δεν είναι κλινικά απαραίτητες και θα μπορούσαν να οδηγήσουν στην ταυτοποίηση του παιδιού ή της οικογένειας.

Προστασία προσωπικών δεδομένων
Η κοινοποίηση εγγράφων, αξιολογήσεων, ζωγραφιών, φωτογραφιών, μηνυμάτων, ηχογραφήσεων ή βιντεοσκοπήσεων επιτρέπεται μόνο όταν πληρούνται όλες οι απαιτούμενες προϋποθέσεις συναίνεσης, επαγγελματικής δεοντολογίας και ασφαλούς διαχείρισης των δεδομένων. Η χρήση οποιουδήποτε κλινικού υλικού πρέπει να περιορίζεται στο απολύτως αναγκαίο και να μην επιτρέπει την αναγνώριση του παιδιού.

Παιδοκεντρική προσέγγιση
Η επεξεργασία κάθε περιστατικού πραγματοποιείται με βασικό σημείο αναφοράς το συμφέρον, την ασφάλεια, την αξιοπρέπεια και τις αναπτυξιακές ανάγκες του παιδιού. Οι απόψεις και οι επιθυμίες του παιδιού λαμβάνονται υπόψη ανάλογα με την ηλικία, την ωριμότητα και τη δυνατότητα κατανόησής του.

Συναίνεση και συμμετοχή του παιδιού
Ο επαγγελματίας χρειάζεται να εξηγεί στο παιδί, με κατανοητό και αναπτυξιακά κατάλληλο τρόπο:

• ποιος είναι ο ρόλος του,
• για ποιον λόγο πραγματοποιούνται οι συναντήσεις,
• τι μπορεί να συμβεί κατά τη διάρκεια της συνεργασίας,
• ποια στοιχεία παραμένουν εμπιστευτικά,
• σε ποιες περιπτώσεις μπορεί να χρειαστεί να κοινοποιηθούν πληροφορίες.

Η εμπλοκή των γονέων ή των φροντιστών είναι σημαντική, αλλά χρειάζεται να οργανώνεται με τρόπο που λαμβάνει υπόψη την ηλικία, την ωριμότητα, τις ανάγκες και τη φωνή του παιδιού.

Εχεμύθεια και συνεργασία με τους γονείς
Τα όρια της εχεμύθειας χρειάζεται να συμφωνούνται και να εξηγούνται από την αρχή τόσο στο παιδί όσο και στους γονείς.

Η ενημέρωση των γονέων πρέπει να πραγματοποιείται με τρόπο που:

• προστατεύει την ασφάλεια του παιδιού,
• υποστηρίζει τη θεραπευτική διαδικασία,
• δεν παραβιάζει αδικαιολόγητα την ιδιωτικότητά του,
• δεν εκθέτει προσωπικό υλικό που δεν είναι απαραίτητο να κοινοποιηθεί.

Η εχεμύθεια και τα όριά της απαιτούν ιδιαίτερα προσεκτική διαχείριση όταν ο θεραπευόμενος είναι παιδί και εμπλέκονται πρόσωπα που ασκούν τη γονική ευθύνη.

Προστασία του παιδιού και διαχείριση κινδύνου
Η εχεμύθεια δεν είναι απόλυτη όταν προκύπτουν σοβαρές ενδείξεις ότι το παιδί ή κάποιο άλλο πρόσωπο μπορεί να βρίσκεται σε κίνδυνο. Ενδείξεις κακοποίησης, παραμέλησης, σοβαρής αυτοκαταστροφικής συμπεριφοράς ή άλλης απειλής για την ασφάλεια του παιδιού χρειάζεται να αντιμετωπίζονται άμεσα, σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία, τη δεοντολογία, τις διαδικασίες του φορέα και το επαγγελματικό πλαίσιο του συμμετέχοντα.

Τα όρια της εχεμύθειας και οι πιθανές υποχρεώσεις κοινοποίησης πληροφοριών χρειάζεται να αποσαφηνίζονται πριν από την έναρξη της συνεργασίας. Τα επαγγελματικά πλαίσια εποπτείας αναγνωρίζουν ότι μια ανησυχία προστασίας ανηλίκου μπορεί να απαιτήσει κοινοποίηση πληροφοριών πέρα από το συνηθισμένο πλαίσιο εμπιστευτικότητας.

Σεβασμός και συνεργασία
Η ανατροφοδότηση παρέχεται με σαφήνεια, σεβασμό και προσανατολισμό στη μάθηση. Η ομάδα δεν λειτουργεί αξιολογικά ή ανταγωνιστικά, αλλά ως συνεργατικό πλαίσιο επαγγελματικής ανάπτυξης. Η επεξεργασία των περιστατικών πραγματοποιείται χωρίς στιγματισμό ή ενοχοποίηση του παιδιού και της οικογένειας και με σεβασμό στις πολιτισμικές, κοινωνικές, θρησκευτικές, νευροαναπτυξιακές και οικογενειακές διαφοροποιήσεις.

Συνέπεια στη συμμετοχή
Η σταθερή παρουσία είναι σημαντική για τη συνοχή, την εμπιστοσύνη και τη συνέχεια της εποπτικής εργασίας. Οι συμμετέχοντες καλούνται να ενημερώνουν έγκαιρα σε περίπτωση απουσίας και να τηρούν τους συμφωνημένους όρους λειτουργίας.

Προσωπική κλινική ευθύνη
Ο επόπτης προσφέρει ανατροφοδότηση, εναλλακτικές οπτικές και επιστημονική καθοδήγηση. Την τελική ευθύνη για την αξιολόγηση, τις αποφάσεις, τις ενέργειες και τις υπηρεσίες που παρέχονται στο παιδί και στην οικογένεια διατηρεί ο επαγγελματίας που έχει αναλάβει το περιστατικό.

Όταν μια περίπτωση υπερβαίνει την εκπαίδευση ή την επαγγελματική επάρκεια του συμμετέχοντα, μπορεί να συζητηθεί η ανάγκη:

• πρόσθετης αξιολόγησης,
• εξειδικευμένης ατομικής εποπτείας,
• συνεργασίας με άλλους επαγγελματίες,
• παραπομπής σε κατάλληλο ειδικό ή υπηρεσία,
• άμεσης ενεργοποίησης των προβλεπόμενων διαδικασιών προστασίας.

Τι δεν αποτελεί η ομάδα εποπτείας

Η ομάδα εποπτείας:

• δεν υποκαθιστά την ολοκληρωμένη εκπαίδευση στην ψυχολογική υποστήριξη, στη συμβουλευτική ή στην ψυχοθεραπεία παιδιών,
• δεν αποτελεί εισαγωγική εκπαίδευση στην παιδοψυχολογία,
• δεν αποτελεί προσωπική ψυχοθεραπεία των συμμετεχόντων,
• δεν αποτελεί ομάδα υποστήριξης γονέων,
• δεν αποτελεί χώρο άμεσης παροχής υπηρεσιών προς παιδιά ή οικογένειες,
• δεν μεταβιβάζει την κλινική ευθύνη από τον επαγγελματία στον επόπτη ή στην ομάδα,
• δεν παρέχει επαγγελματικά δικαιώματα, πιστοποίηση ή αναγνώριση από κάποιον φορέα,
• δεν υποκαθιστά την εξειδικευμένη ατομική εποπτεία, όταν αυτή απαιτείται λόγω της πολυπλοκότητας ή της σοβαρότητας ενός περιστατικού,
• δεν υποκαθιστά την παιδοψυχιατρική, νευροαναπτυξιακή ή άλλη εξειδικευμένη αξιολόγηση,
• δεν αποτελεί υπηρεσία οικογενειακής διαμεσολάβησης,
• δεν αποτελεί νομική συμβουλευτική ή πραγματογνωμοσύνη για ζητήματα επιμέλειας και επικοινωνίας,
• δεν αποτελεί υπηρεσία διαχείρισης επειγόντων περιστατικών,
• δεν υποκαθιστά την άμεση ενεργοποίηση των κατάλληλων υπηρεσιών όταν υπάρχει σοβαρός ή άμεσος κίνδυνος για την ασφάλεια ενός παιδιού.

Σημαντικές διαδικαστικές πληροφορίες

• Οι συναντήσεις ΔΕΝ βιντεοσκοπούνται, στο πλαίσιο της πρόσθετης διασφάλισης των προσωπικών δεδομένων, της εχεμύθειας και της ανωνυμοποίησης.
• Οι κάμερες των συμμετεχόντων οφείλουν να παραμένουν ανοικτές σε όλη τη διάρκεια των συναντήσεων, πλην έκτακτων ολιγόλεπτων περιπτώσεων.
• Η προσέλευση σε κάθε συνάντηση οφείλει να γίνεται έγκαιρα.
• Το μέγιστο επιτρεπτό όριο καθυστέρησης είναι τα 15 λεπτά.
• Δεν θα γίνονται δεκτοί στη συνάντηση συμμετέχοντες που έχουν καθυστερήσει πέραν του συγκεκριμένου χρονικού ορίου.
• Η συμμετοχή πρέπει να πραγματοποιείται από ιδιωτικό και κατάλληλο χώρο, στον οποίο δεν μπορούν τρίτα πρόσωπα να ακούσουν το περιεχόμενο της εποπτείας.
• Δεν επιτρέπεται η ηχογράφηση, η φωτογράφιση, η λήψη στιγμιοτύπων οθόνης ή οποιαδήποτε άλλη καταγραφή της συνάντησης από τους συμμετέχοντες.
• Δεν πρέπει να αποστέλλονται στο κοινό chat της ομάδας ονόματα, φωτογραφίες ή άλλα στοιχεία που μπορούν να οδηγήσουν στην αναγνώριση παιδιού ή οικογένειας.

Συνοπτικές πληροφορίες

Μορφή: Διαδικτυακή ομαδική κλινική εποπτεία
Συχνότητα: Τέσσερις συναντήσεις τον μήνα
Ημερομηνία έναρξης: [θα ανακοινωθεί τις επόμενες ημέρες]
Ημέρα και ώρα: [θα ανακοινωθεί τις επόμενες ημέρες]
Διάρκεια συνάντησης: 2 ώρες
Αριθμός συμμετεχόντων: 8–20
Επόπτης/Επόπτρια: [θα ανακοινωθεί τις επόμενες ημέρες]
Βεβαίωση συμμετοχής: Παρέχεται βεβαίωση συμμετοχής

Για όσους έχουν ήδη εγγραφεί στην ομάδα εποπτείας

Για όσους έχουν ήδη εγγραφεί, στη δεξιά πλευρά της παρούσας σελίδας εμφανίζεται ένα νέο πεδίο, σε κόκκινο φόντο, με τίτλο «ΕΙΣΟΔΟΣ ΣΤΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ».

Εάν δεν βλέπετε την ένδειξη «ΕΙΣΟΔΟΣ ΣΤΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ», αλλά εμφανίζεται διαφορετικό κείμενο, αυτό σημαίνει ότι δεν έχετε συνδεθεί στον λογαριασμό σας στο PSYVERSITY.

Μεταβείτε στο συγκεκριμένο πεδίο για να δείτε τον σύνδεσμο διεξαγωγής της εκάστοτε συνάντησης, ο οποίος ενδέχεται να αλλάζει ανά τακτά χρονικά διαστήματα.

Στην ίδια ενότητα θα μπορείτε να βρείτε τυχόν πρόσθετο υλικό ή σημειώσεις που θα αναρτώνται κατά τη διάρκεια του προγράμματος, καθώς και να κατεβάσετε τη βεβαίωση συμμετοχής, η οποία θα εμφανιστεί πριν από την ολοκλήρωση του συνόλου των συναντήσεων.